Viagra'ya rakip çay Mate / Hürriyet
Rezzan HASANBEŞEOĞLU
Güney Amerika'nın sembollerinden, bitki çayı Mate, iktidar hapı Viagra gibi cinsel yaşamı hareketlendiriyor. Arjantin'deki üretim fazlası mate, Ortadoğu, ABD pazarından sonra Avrupa raflarına göz dikti. Kızılderililerin keşfettiği, rahatlatan, enerji veren, zayıflatan mate gelecek yıl İngiliz pazarına giriyor.
‘‘Arjantin'in ulusal içeceğidir mate. Tutkunları sokaklarda termoslarıyla gezinir. Buenos Aires'in tangoları, efsaneleri kadar ünlüdür eşsiz çayı. Bu çay Paraguay'da biten bir otun kaynatılmasıyla hazırlanır.Latince adı Ilex paraguayensis. Arjantin var olalı beri bilinir mate. Halk yerba mate yani mate otu diyor. Bu çay gümüş ya da tahta bir kapta uzun bir süre kalabiliyor. Bu kapları yanından hiç ayırmıyor Arjantinliler. Sokakta, işte nerede olursa olsun matelerini yudumlamaya bayılıyorlar. Matenin açlığı bastıran bir özelliği de var. Yoksul yerli halk ve köylüler mateyle avunmuşlar yıllar boyu. Gümüş kaplarda içmeseler de boş midelerini şenlendirme niyetiyle de olsa efendileriyle aynı keyfi paylaşmanın sevincini yaşamışlar...’’ diye yazmıştı Atlas Dergisi'nde Nedim Gürsel ve O'nun kaleminden öğrendim mate hakkındaki ilk bilgileri...
Geçen ekim ayında bir kongre için Mendoza kentine gittiğimde derhal mate istedim, yarım kiloluk hatıra bir paket ve özel kaplarından aldım. Tok tutması, zayıflamayı kolaylaştırması çok çekici bir özelliğiydi. Uruguay'dan meslektaşım İsabel sıkı, sıkı tembih etti: Önce havalandır, yıka, kurumaya bırak ve kabının yarısından fazlasını doldur mateyle. Sürekli sıcak su ekleyerek matenin keyfini çıkart. Aman su kaynar olmasın, tadı bozulur. Afrodizyak özelliğinden ise vallahi haberim yoktu.
YOKSUL ADAMIN VİAGRASI
Geçen pazar Observer gazetesinde yayınlanan bomba bir haber İngiliz erkeklerine ‘‘yeni yıl müjdesi’’ veriyordu. Matenin aynı zamanda cinsel uyarıcı olduğu iddia ediliyor, İngiltere'ye ithal edileceği açıklanıyordu. ‘‘Yakında geliyor: Yoksul adamın Viagrası’’ başlıklı haberin ayrıntılarını aynen paylaşıyorum sizlerle.
Milyonlarca Güney Amerikalı'nın tükettiği bitki çayı, cinsel uyarıcı olarak gelecek yıl pazarımızda baş köşede yerini alacak. Matede üretim fazlası olduğundan Arjantin hükümeti yeni pazar arayışında. Yılda 200 bin ton mate tüketilen Arjantin'de 1992'deki düzenlemenin ardından mate üretimi yüzde 70 artırıldı ve stoklar yığıldı. Mate yetiştiricilerinin gözü şimdi Avrupa'da. Londra'daki Arjantin Büyükelçiliği'nden Gustavo Martino, matenin zihni açtığını, sindirimi kolaylaştırdığını ve stres attırarak rahatlattığını vurguluyor.
Mateyi keşfedenler Kızılderililer. Kahve ve çaydaki gibi sinir sistemini uyaran kafein ve theophylline var bileşiminde. Tıpkı kakaodaki gibi kasları hareketlendiren theobromine içerdiğinden cinsel arzuları artırıyor. Bir firma, ‘‘bitkisel Viagra’’ diye pazarladığı matenin enerji verdiğini, stresi sıfırlayıp muhteşem saatler yaşattığını öne sürüyor. Üstelik Viagra gibi bir yan etkisi de yok. Romatizma ağrılarını da dindirdiği söyleniyor.
Mate kapları, genelde minik, balkabakları şeklinde, ağız kısmı gümüşle kaplı. Ucunda süzgeç olan, gümüş bir çubukla demleniyorsunuz. Tiryakiler için büyük kaplar da var. Matenin seremonisine gelince... Ev sahibi, kabının dörtte üçünü mateyle dolduruyor ve kaynamaya yakın sıcak su döküyor. Çaydanlık elden ele dolaşıyor ve mate sefası saatlerce, hatta gün boyunca sürüyor. Acı sevmeyenler şeker, bal, süt ekliyor. Aylaklığa yol açtığı gerekçesiyle Buenos Aires'deki bazı ofislerde tüketimi yasaklanmış.
Ortadoğu pazarlarında giderek şöhret olan mate Suriye'de sevilen bir içecek. ABD'deki bitki çayı raflarında seçkin bir yere sahip. Mate Latte adıyla ilaç yerine satılıyor, kakao ve bademle birlikte tüketiliyor. İngiltere'de şubat ayında Uluslararası Gıda Fuarı'nda Arjantinliler tam bir mate çıkartması planlıyor. İngilizler meşhur çaylarını bırakıp mateyi yeğlerler mi? İşte bu konu hayli tartışmalı. Sağlıklı yaşama, farklı tatlara meraklı olanlar severler bence... |
Tanıdık Ajans 
